Skip to main content

Camfi Da Hikimomin Da Ke Cikinsa

Wasu Hikimomin Da Ke Cikin Camfin Hausawa 

“Duk Wanda Aka Shere Shi, Zai Rasa Mata!”

Camfi wata dabara ce ta tarbiyya da Hausawa ke amfani da ita wurin shiryar da ’ya’yansu ba tare da sun faɗa masu madogara ba, saboda ganin cewa su yara ne, ko gaya masu madogarar ba ta da wata fa’ida, ko kuma in an gaya masu ƙwaƙwalwarsu ba za ta ɗauka ba.

Camfi shi ne a ce, idan abu kaza ya faru, to, lalle ne abu kaza shi ma ya faru. Misali: “Duk wanda ya yarda aka share shi, zai rasa mata”.

Tunanin da ke cikin wannan chamfin shi ne, a da aure na da wahala, shi ya sa ma Bahaushe ke cewa, “Ba neman aure ke da wuya ba, a shiga a fito”. A wasu wurare sai ka yi noma ko ka kai wa iyayen matar da kake nema gayya, wato ka tara abokanka ku je ku nome wa iyayanta gona. 

Bayan wannan sai ku nemi aure ku goma sha, a ce a ciki ne za ta fitar da guda da za ta aura. Daga nan fa an riƙa kai toshi ke nan ba iyaka. Wannan ya kai nasa, wancan ma ya kai. In wannan ya ga alamar wancan ya fi shi tagomashi a wurin budurwar ya jefe shi ko ya yi masa asirin da zai nakasa shi, ko ya haukata shi. Wani lokaci kuma amaryar za a yi wa tasau a ce ba za a ɗaura auren ba sai an biya duk wani abin da ta ci na saurayi, har ma abin yakan kai ga alƙali.

Ita kuma shara da aka danganta abin da ita, da farko dai shara in ana yin ta akwai abubuwa da yawa a cikinta da ido ke iya gani, sannan akwai wanda bai iya gani. Ga guba ga ƙura wanda mai lalura idan ya tsaya a wurin da ake sharar nan, tana iya tashi.

Saboda haka, maimakon a zo ana ce maka matsa ana faɗa da kai, wani kuma girman kai ne ko haushi zai hana ya matsa daga inda ake shara. Shi ne, sai akwa kwatanta yadda kowa ke son mata in kuma mace ce miji, sai aka ce za ka rasa matar ko za ki rasa mijin.

In kuma har ka kuskura aka share ka, to akwai makari, shi ne a yi maka azaba, wato sai ka ciji tsintsiya, wanda kuma wulaƙanci ne. Ita ma ƙazama ce tsintsiyar, don ba irin abin da ba a sharewa da ita.

Da wannan sai abin ya zama da sauƙi, kai mai shara sai a ba ka wuri ka yi shararka, kai mara shara kuma an tsare lafiyarka cikin hikima. Don haka ba kare bin damo.

Muhammad Bello Falama

Comments

Popular posts from this blog

Ranar Hausa

Ranar Hausa Ta Duniya Inda Gizo Yake Saƙarsa: Hausa Ci Gaban Mai Ginan Tukwane Ko Ci Gaban Mai Haƙar Rijiya? 26/08/2023 Shin wannan ba son uwar dawa kawai ake yi wa harshen Hausa ba, har ma da romon baka. Akwai rubuce-rubuce da yawa da aka yi cikin harshen Hausa da suka haɗa da: Rubutattun waƙoƙin Hausa Waƙoƙin baka Rubutattun waƙoƙi na zamani Waƙoƙin baka na zamani Rubutaccen wasan kwaikwayo Wasan kwaikwayo na rediyo da na talabijin da na kuma bidiyo Wasan kwaikwai mai JERENGIYA (mai goyo ko mai dogon zango) Jaridu da mujallu na Hausa Gidajen rediyo da na talabijin da ake gudanar da su da Hausa Jami’o’i da kwalejin ilimi da na kwalejin kimiyya da fasaha da ake nazarin Hausa Sai dai wa ke karantar Hausa a mataki na JAMI’A ko KWALEJIN ILIMI ko KWALEJIN KIMIYYA DA FASAHA? Wa ke so ɗansa ya karanta Hausa a kowane irin mataki? Me ya sa a lokacin ɗaukar jarrabawar SAKANDERE yaranmu ba sa so su sanya Hausa a cikin jerin takardun da suke so su rubuta? Me ya sanya a swance ko ...

Hausa Karin Magana

29/11/2019 Duk wanda ya ɗauki namiji uba, zai mutu maraya. Duk wadda ta ɗauki namiji uba, za ta mutu marainiya. Duk wanda ya ɗauki namiji uba, za ta mutu ba a mata gara ba. Namiji ba ɗan goyo ba.  Salon Tsari Na Karin Maganar  Duk waɗannan karin maganganu ne na Hausawa kuma sun hau kan tsari. Idan aka duba za a ga karin magana ce mai ɓarayi biyu: Sashen farko: Duk wadda ta ɗauki namiji uba, = gaɓoɓi 11 Sashe na biyu: Za ta mutu mareniya. = Gaɓoɓi 8 Duk wadda ta ɗauki namiji uba/ za ta mutu marainiya. 11/8 Wannan salo ne da zubi na karin maganar Hausa, wani lokaci za a ga sashen dama ya fi yawan gaɓoɓi, wani lokaci kuma hagu ya fi yawa, a wasu wuraren kuma su zama ɗaya, amma kuma za a ga ma’ana ta tafi yadda ake so ba tare da ta ɓaci ba. Yadda Ake Amfani Da Karin Maganar Mata su suka fi amfani da wannan karin maganar, kuma suna amfani da ita ne a lokacin da namiji ya yi masu ba daidai ba, sai su faɗi wannan karin maganar da nufin su nuna masa cewa, ai da ma suna san...

JERIN SARKE A WAKOKIN BAKA NA HAUSA NA MUHAMMAD BELLO FALAMA 2015

Babi Na Ɗaya Gabatarwa 1.1      Shimfiɗa Waƙa, walau ta baka ko rubutacciya, wani muhimmin ɓangare ne na adabin al’umma. Masana sun yi nazarce-nazarce da dama kan jigo da salo, da kuma zubi da tsarin ire-iren waƙoƙin da ake da su na Hausa. Ta fuskar irin waɗannan nazarce-nazarce ne aka gano saƙonni da salo da kuma zubi da tsari da ma wasu abubuwa na daban da suka ƙunsu a cikin waƙoƙin baka na Hausawa. Wannan nazari ya ɗora ne a kan ire-iren nazarce-nazarcen da aka yi kan waƙoƙin baka na Hausawa, inda aka ɗauki jerin sarƙe aka nazarce shi. An ga yadda yadda maimai ke taka rawa wurin haifar da jerin sarƙe nau’o’insa. Jerin sarƙe, zance ne wanda aka sarƙa a falan biyu ko fiye, wato inda aka samu daidaito na sunaye ko yankuna ko kalmomi ko aka samu wani irin zubi mai burgewa, da aka samu ɓuraɓusai a cikinsa. An yi bayanin nau’o’in jerin sarƙe da suka haɗa da “Cikakken Jerin Sarƙe” da kuma “Ragagge Jerin Sarƙe”, tare da la’akari dadalilan da suke haif...